MINISTROWIE SPRAW ZAGRANICZNYCH
See below for the English version ˇ
Szanowni Państwo,
Przypominamy o możliwości skorzystania z wyszukiwarki internetowej archiwum MSZ, za pośrednictwem której udostępnione zostały kopie zdigitalizowanej części zasobu z lat 1945–1965/70.
Zamieszczamy również elektroniczną ewidencję do opracowanego zbioru dokumentów departamentów terytorialnych i instytucjonalnych MSZ z lat 1989-1999, do pobrania: Ewidencja zespołu Z-29. Materiały z tego okresu są dostępne wyłącznie w formie papierowej.
Informacje o zasobie archiwalnym
Archiwum MSZ przechowuje dokumenty wytworzone po zakończeniu II wojny światowej, które łącznie liczą 5,6 tys. metrów bieżących akt. W skład zasobu archiwalnego MSZ wchodzą dokumenty departamentów terytorialnych, jak również akta nadesłane z polskich przedstawicielstw dyplomatycznych i urzędów konsularnych. Do najciekawszych dokumentów przechowywanych w Archiwum MSZ nalezą raporty dyplomatyczne i konsularne, notatki informacyjne i analityczne dot. sytuacji politycznej w państwach akredytacji, noty dyplomatyczne oraz depesze i clarisy.
Poza dokumentacją wytworzoną przez departamenty terytorialne w Archiwum MSZ znajdują się także akta departamentów problemowych (odpowiedzialnych m.in. za kwestie prawno-traktatowe czy sprawy udziału Polski w pracach organizacji międzynarodowych), jak też archiwalia biur pomocniczych.
W skład przechowywanej dokumentacji wchodzą także nieliczne materiały wytworzone przez inne polskie instytucje lub organizacje międzynarodowe. Dokumenty te trafiały do MSZ (jako pojedyncze pisma) w toku współpracy międzyresortowej, czy w ramach współdziałania MSZ z innymi instytucjami lub organizacjami.
Przechowywane archiwalia dzielą się na dwie zasadnicze części – część opracowaną, obejmującą okresy 1945–1965/70 i 1989 -1999 oraz cześć nieopracowaną, zawierającą pozostałe dokumenty. Część opracowana podzielona została na 29 zespołów. Zespoły od 1 do 28 (zob. listę ) są udostępniane w czytelni Archiwum na podstawie inwentarzy kartkowych oraz częściowo w formie skanów w sekcji wyszukiwarka (zob. niżej informację o zbiorach on-line). Zespół 29 jest udostępniany na podstawie ewidencji elektronicznej zamieszczonej również na stronie internetowej archiwum MSZ (zob. Ewidencja zespołu Z-29), której forma papierowa znajduje się w czytelni archiwum. Nieopracowana część zasobu udostępniana jest w postaci oryginałów na podstawie spisów zdawczo-odbiorczych.
Zasady udostępniania
Materiały archiwalne udostępniane są na podstawie przepisów ustawy o państwowym zasobie archiwalnym oraz rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie sposobu i trybu udostępniania materiałów archiwalnych znajdujących się w archiwach wyodrębnionych.
Dostęp do archiwaliów możliwy jest w oparciu o Zgłoszenie o udostepnienie materiałów archiwalnych, a w przypadku „nowszej” dokumentacji na podstawie Wniosku o udostepnienie materiałów archiwalnych, od wytworzenia których nie minęło 30 lat.
Treść aktów prawnych oraz formularze niezbędnych wniosków i oświadczeń dostępne są w zakładce „do pobrania”. Udostępnianiu podlegają jedynie te dokumenty, na których upublicznienie pozwalają obowiązujące przepisy prawne. Warunkiem udostępnienia materiałów archiwalnych jest otrzymanie zgody na korzystanie ze zbiorów. W celu jej uzyskania prosimy o wypełnienie i przesłanie na adres: bzw.czytelnia.archiwum@msz.gov.pl odpowiedniego zgłoszenia lub wniosku.
W związku z licznymi zapytaniami informujemy, iż ustawowym obowiązkiem Archiwum jest przechowywanie, gromadzenie i udostępnianie dokumentów, natomiast Archiwum MSZ (tak jak inne krajowe i zagraniczne archiwa) nie prowadzi kwerend archiwalnych w zastępstwie badaczy. Tym samym Archiwum nie podejmuje działań, których celem jest uzyskanie odpowiedzi na indywidualne postulaty badawcze zainteresowanych osób lub odszukanie konkretnych dokumentów. Tego typu informacje uzyskiwane są samodzielnie przez badaczy w toku prowadzonych kwerend. Archiwum MSZ – jako archiwum wyodrębnione – nie ma także możliwości oferowania komercyjnych kwerend, których zamawianie jest możliwe np. w archiwach społecznych czy prywatnych. Jednocześnie pracownicy czytelni Archiwum udzielają wszelkiej możliwej pomocy w prowadzeniu kwerend i w ramach swoich kompetencji udostępniają wskazaną dokumentację.
Dokumentacja dostępna on-line
W ramach prowadzonych prac materiały z okresu 1945–1965/1970 poddawane są procesowi digitalizacji, a następnie zostają umieszczone na stronie internetowej.
Dotychczas zeskanowano i udostępniono 16 zespołów archiwalnych, w których znajdują się dokumenty dotyczące przede wszystkim stosunków bilateralnych, a także kwestii powojennej „repatriacji” obywateli polskich oraz materiały Protokołu Dyplomatycznego. Zdigitalizowane zostały także dokumenty tzw. zespołów placówkowych, czyli materiały ambasady w Moskwie i poselstwa w Bernie oraz dokumenty Biura Prac Kongresowych. W najbliższym czasie planowane jest zeskanowanie i upublicznienie kolejnych zespołów.
Lista zespołów dostępnych w wyszukiwarce:
Zespół 4: Departament Prawno - Traktatowy. Umowy międzynarodowe za lata 1944-1964;
Zespół 6: Departament Polityczny, akta za lata 1945–1948;
Zespół 7: Departament I (państwa socjalistyczne), akta za lata 1949–1960;
Zespół 8: Departament II (państwa Europy Zachodniej), akta za lata 1949–1960;
Zespół 9: Departament III (państwa obu Ameryk), akta za lata 1949–1960;
Zespół 10: Departament IV (państwa niemieckojęzyczne), akta za lata 1949–1960;
Zespół 10: Departament IV (państwa niemieckojęzyczne), akta za lata 1949–1960;
Zespół 11: Samodzielny Wydział Wschodni, akta za lata 1949–1954;
Zespół 12: Departament V (państwa Azji, Afryki i Bliskiego Wschodu); akta za lata 1955–1960;
Zespół 14: Biuro Prawne; akta za lata 1945-1951;
Zespół 16: Protokół Dyplomatyczny; akta za lata 1945–1963;
Zespół 17: Departament IV (państwa Europy Zachodniej); akta za lata 1961–1969;
Zespół 18: Biuro Prac Kongresowych; akta za lata 1945–1948;
Zespół 19: Poselstwo RP w Bernie; akta za lata 1945–1956;
Zespół 22: Biuro do Spraw Repatriacji, akta za lata 1945–1947;
Zespół 27: Ambasada RP w Moskwie; akta za lata 1944–1947;
Zespół 28: Departament Ekonomiczny; akta za lata 1945–1951.
W czytelni Archiwum istnieje także możliwość zapoznania się z oryginałami zeskanowanych dokumentów.
Dokumentacja niejawna
Dokumenty niejawne wytworzone przed 10 maja 1990 r., którym zniesiono klauzulę tajności na podstawie ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych mogą być udostępniane do celów naukowo-badawczych. Z kolei zgromadzone w Archiwum MSZ materiały niejawne, powstałe po 10 maja 1990 r., którym dotychczas klauzuli tajności nie zniesiono, nie mogą być udostępniane naukowcom i badaczom. Materiały te udostępniane są jedynie osobom posiadającym uprawnienia dostępu do informacji niejawnych, po wcześniejszym złożeniu pisemnego wniosku, przedstawieniu poświadczeń bezpieczeństwa i uzyskaniu zgody Ministra Spraw Zagranicznych (zgodnie z ustawą z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych ).
Dokumentacja MSZ II RP (1918–1945)
Archiwum MSZ przechowuje dokumenty wytworzone po zakończeniu wojny i tym samym nie posiada w swoich zasobach dokumentacji MSZ II RP.
Archiwalia z okresu przedwojennego i z czasów wojny znajdują się głównie w warszawskim Archiwum Akt Nowych, w londyńskim Instytucie gen. Sikorskiego, nowojorskim Instytucie Józefa Piłsudskiego oraz w kalifornijskim Instytucie Hoovera. Dokumentacja ikonograficzna przechowywana jest z kolei przede wszystkim w Narodowym Archiwum Cyfrowym oraz w Bibliotece Narodowej. Duże ułatwienie w dotarciu do przedwojennej dokumentacji stanowi fakt digitalizacji części kolekcji i umieszczenia ich na stronach internetowych poszczególnych instytucji oraz na stronie internetowej szukajwarchiwach.gov.pl. Przypominamy, że pomimo postępującego procesu digitalizacji znaczna część dokumentacji dostępna jest jedynie w formie papierowej w czytelniach poszczególnych instytucji.
Osoby zainteresowane historią i tradycjami dyplomacji II RP zapraszamy także do odwiedzenia zakładki „historia”, w której zmieszczono filmy, opracowania, skany wybranych dokumentów oraz informacje, przybliżające działania przedwojennej służby zagranicznej.
Serdecznie zapraszamy do odwiedzin zarówno strony internetowej,
jak i czytelni Archiwum MSZ
Materiały archiwalne udostępnione w formie cyfrowej są na mocy prawa jawne (art. 86 ust. 3 ustawy z dnia 22 stycznia 1999 r. o ochronie informacji niejawnych, Dz.U. z 1999 r., nr 11, poz. 95).
English version
> Download User Guide
for the Ministry of Foreign Affairs Archives search engine
Dear Sir or Madam,
We would like to remind you that you can use the Ministry of Foreign Affairs Archives search engine, which provides access to copies of the digitized part of the document collection from 1945–1965/70.
We are also publishing an electronic record of the compiled collection of documents from the territorial and thematic departments of the Ministry of Foreign Affairs from 1989-1999, available for download: Record of collection Z-29. Materials from this period are available in paper form only.
Information about the archival collection
The Ministry of Foreign Affairs Archives store documents created after the end of World War II, which together amount to 5,600 linear meters of files. The Ministry of Foreign Affairs archival resources include documents from territorial departments, as well as files sent from Polish diplomatic missions and consular offices. The most interesting documents stored in the Ministry of Foreign Affairs Archives include diplomatic and consular reports, information and analytical notes on the political situation in the countries of accreditation, diplomatic notes, dispatches, and diplomatic cables.
In addition to the documentation produced by territorial departments, the MFA Archives also contain files from thematic departments (responsible, among other things, for legal and treaty issues or Poland's participation in international organizations), as well as archives from auxiliary offices.
The stored documentation also includes a small number of materials produced by other Polish institutions or international organizations. These documents were sent to the Ministry of Foreign Affairs (as individual letters) in the course of inter-ministerial cooperation or as part of the Ministry's cooperation with other institutions or organizations.
The stored archives are divided into two main parts – the processed part, covering the periods 1945–1965/70 as well as 1988-1999, and the unprocessed part, containing other documents. The processed part has been divided into 29 collections. Collections 1 to 28 (see list) are available in the Archives reading room on the basis of card indexes and, in part, in the form of scans in the search engine section (see below for information on online collections). Collection 29 is accessible on the basis of electronic records also posted on the website of the Ministry of Foreign Affairs Archives (see Records of collection Z-29), the paper form of which is available in the Archives reading room. The unprocessed part of the collection is available in the form of originals on the basis of handover-takeover lists.
Rules for access
Archival materials are made available on the basis of the provisions of the Act on State Archival Resources and the Regulation of the Council of Ministers on the manner and procedure for making archival materials held in separate archives available.
Access to archives is possible on the basis of a Request for Access to Archival Materials, and in the case of "newer" documentation, on the basis of a Request for Access to Archival Materials that are less than 30 years old.
The content of legal acts and the forms of necessary applications and statements are available in the "downloads" tab. Only those documents whose publication is permitted by applicable law are made available. Documents can be obtained only once a consent to use the collections is granted. In order to apply for the consent, please fill in and send the appropriate application or request to: bzw.czytelnia.archiwum@msz.gov.pl .
In response to numerous inquiries, we would like to inform you that the statutory obligation of the Archives is to store, collect, and make documents available, while the Archives of the Ministry of Foreign Affairs (like other domestic and foreign archives) do not conduct archival searches on behalf of researchers. Thus, the Archives do not take any action aimed at obtaining answers to individual research requests from interested parties or searching for specific documents. Such information is obtained independently by researchers in the course of their own searches. The MFA Archives, as a separate archive, is also unable to offer commercial searches, which can be ordered, for example, from public or private archives. At the same time, the staff of the Archives' reading room provide all possible assistance in conducting searches and, within the scope of their competence, make the indicated documentation available.
Documentation available online
As part of the work being carried out, materials from the period 1945–1965/1970 are being digitized and then posted on the website.
So far, 16 archival collections have been scanned and made available, containing documents mainly concerning bilateral relations, as well as the post-war "repatriation" of Polish citizens and materials from the Diplomatic Protocol. Documents from the so-called "postal collections," i.e., materials from the embassy in Moscow and the legation in Bern, as well as documents from the Congressional Works Office, have also been digitized. In the near future, it is planned to scan and publish further collections.
List of collections available in the search engine:
Collection 4: Legal and Treaty Department. International agreements for the years 1944-1964;
Collection 6: Political Department, files for the years 1945–1948;
Collection 7: Department I (socialist countries), files from 1949–1960;
Collection 8: Department II (Western European countries), files for the years 1949–1960;
Collection 9: Department III (countries of the Americas), files for the years 1949–1960;
Group 10: Department IV (German-speaking countries), files for the years 1949-1960;
Collection 10: Department IV (German-speaking countries), files for the years 1949–1960;
Collection 11: Independent Eastern Division, files for the years 1949–1954;
Collection 12: Department V (Asian, African, and Middle Eastern countries); files for the years 1955–1960;
Collection 14: Legal Office; files for the years 1945–1951;
Collection 16: Diplomatic Protocol; files for the years 1945–1963;
Collection 17: Department IV (Western European countries); files for the years 1961–1969;
Collection 18: Congressional Affairs Office; files from 1945–1948;
Collection 19: Polish Legation in Bern; files for the years 1945–1956;
Collection 22: Office for Repatriation, files from 1945–1947;
Collection 27: Polish Embassy in Moscow; files for the years 1944–1947;
Collection 28: Economic Department; files for the years 1945–1951.
The original scanned documents are also available for viewing in the Archives reading room.
Classified documentation
Classified documents created before May 10, 1990 whose classification was lifted on the basis of the Act of August 5, 2010 on the protection of classified information, may be made available for scientific and research purposes. On the other hand, classified materials collected in the Ministry of Foreign Affairs Archives, created after May 10, 1990 whose classification has not yet been lifted, cannot be made available to scientists and researchers. These materials are made available only to persons authorized to access classified information, having submitted a written request, presented security clearances, and obtained the consent of the Minister of Foreign Affairs (in accordance with the Act of August 5, 2010 on the protection of classified information).
Documentation of the Ministry of Foreign Affairs of the Second Polish Republic (1918–1945)
The Ministry of Foreign Affairs Archives store documents created after the end of the World War II and therefore does not have any documentation from the Ministry of Foreign Affairs of the Second Polish Republic in their collection.
Archival materials from the pre-war and war periods are mainly located in the Archive of Modern Records in Warsaw, the General Sikorski Institute in London, the Józef Piłsudski Institute in New York, and the Hoover Institute in California. Iconographic documentation is stored primarily in the National Digital Archives and the National Library. Access to pre-war documentation is greatly facilitated by the fact that part of the collection has been digitized and made available on the websites of individual institutions and on the website: szukajwarchiwach.gov.pl . Please note that despite the ongoing digitization process, a significant part of the documentation is only available in paper form in the reading rooms of individual institutions.
Those interested in the history and traditions of diplomacy of the Second Polish Republic are also invited to visit the "history" tab, which contains films, studies, scans of selected documents, and information about the activities of the pre-war foreign service.
We cordially invite you to visit both the website
and the reading room of the Ministry of Foreign Affairs Archives.
Archival materials made available in digital form are public by law [Article 86(3) of the Act of January 22, 1999 on the protection of classified information, Journal of Laws of 1999, No. 11, item 95].
Kontakt
|
|
|
|
Adres korespondencyjny: Al.J. Ch. Szucha 23
Pracownia Naukowa (czytelnia archiwum) ul. Taneczna 67 A,
Czytelnia Archiwum MSZ jest czynna dla użytkowników: - w poniedziałki w godz. 8.00-18.00 (przy umawianiu wizyty należy potwierdzić zamiar korzystania z czytelni po godz. 15.00). - wtorek – środa - czwartek w godz. 9.00-14.45.
Sekretariat archiwum: tel.: 22 523 93 80
|
|
